Η νησίδα Λαζαρέτο στην Κέρκυρα έχει μακρά ιστορία άμεσα συνδεδεμένη με τους αγώνες του λαού μας, του εργατικού και ταξικού λαϊκού κινήματος. Το νησάκι, αυτό πέρα από το ότι λειτούργησε επί αιώνες ως λοιμοκαθαρτήριο - χώρος βασανισμένων από ασθένειες, αποτελεί και ένα από τα σύμβολα της σύγχρονης ταξικής πάλης της χώρας μας.
Το 1943 δημιουργήθηκε στο νησί στρατόπεδο συγκέντρωσης από τους Ιταλούς, όπου φυλακίστηκαν εξόριστοι Κερκυραίοι, άλλοι Επτανήσιοι, Ηπειρώτες και 198 Ακροναυπλιώτες κομμουνιστές που η δικτατορία του Μεταξά είχε παραδώσει στους κατακτητές.
Κατά την περίοδο 1947-1954 αξιοποιήθηκε από το αστικό κράτος ως τόπος εκτέλεσης. Σύμφωνα με μαρτυρίες εκτελέστηκαν εκεί πάνω από 200 κομμουνιστές και αγωνιστές της ΕΑΜικής Αντίστασης και του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. Μέχρι τώρα από τις έρευνες έχουν εξακριβωθεί τα στοιχεία για 112 από αυτούς τους. Στην πλειοψηφία τους ήταν νέα παιδιά, που αρνήθηκαν να αποκηρύξουν το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας, την πίστη τους στο δίκιο του λαού, το ΕΑΜ, τον ΕΛΑΣ, την ΕΠΟΝ και τον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας. Η θυσία τους αποτελεί ζωντανό σύμβολο ανυπότακτης στάσης, πηγή έμπνευσης για τους αγώνες του σήμερα - για την υπεράσπιση της ιστορικής αλήθειας και της συλλογικής μνήμης, ενάντια σε κάθε προσπάθεια παραχάραξης ή αποσιώπησης.
Το μνημείο, δίπλα στον τοίχο των εκτελέσεων, έρχεται να θυμίσει ότι ο ηρωισμός εκείνων των κομμουνιστών και αγωνιστών δεν ανήκει στο παρελθόν, αλλά συνεχίζει να δείχνει τον δρόμο της αξιοπρέπειας, της αντίστασης και της πάλης για έναν κόσμο χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Το μνημείο αποτελεί το τελευταίο έργο του γλύπτη Βασίλη Δωρόπουλου, ο οποίος έφυγε από τη ζωή, πριν προλάβει να το δει ολοκληρωμένο στον φυσικό του χώρο.
