Η Σπηλιά της Κιουμπράς πέρασε στην ιστορία της αντίστασης και δοξάστηκε, γιατί δέθηκε δραματικά με ομάδα αγωνιστών του ΕΑΜ και ποτίστηκε με το αίμα τους. Οι αγωνιστές της ΕΑΜικής Αντίστασης, Γιάννης Μαθιουδάκης, Μιχάλης Κλιάνης (Κουμπάρος), Μανώλης Αεράκης, Αντώνης Περακάκης, Αναστάσης Βαβαδάκης, Νίκος Τερζιδάκης και Γιώργης Χατζηνικολάου μετέβαλαν την άγνωστη τούτη γωνιά σε ιστορικό τόπο.
Στις 31 Μαρτίου 1944 τα μέλη και στελέχη του ΚΚΕ και του ΕΑΜ ήρθαν στη σπηλιά. Μια από τις γερμανικές περιπόλους, που περνούσε κοντά από τη σπηλιά, τους εντόπισε και τους κάλεσε να παραδοθούν. Η απάντηση δόθηκε με τα όπλα. Μοναδική ελπίδα για τους αγωνιστές ήταν ν' αποπειραθούν έξοδο από τη σπηλιά, όπως και έκαναν. Πρώτος βγήκε ο Γιάννης Μαθιουδάκης και έπεσε νεκρός. Ακολούθησε ο Μανώλης Αεράκης με την ίδια τύχη. Τρίτος βγήκε ο Νίκος Τερζιδάκης ο οποίος τραυματίστηκε στο πόδι και ταμπουρώθηκε πίσω από μια ελιά, όπου και έπεσε νεκρός. Οι δύο επόμενοι, Περακάκης και Κλιάνης, κατάφεραν να διαφύγουν παραπλανώντας τους Γερμανούς. Ο Χατζηνικολάου προτίμησε να παραδοθεί. Την ώρα που ο Χατζηνικολάου έβγαινε από τη σπηλιά για να παραδοθεί, επωφελήθηκε ο Βαβαδάκης, πέταξε μια χειροβομβίδα και γλίτωσε τραυματισμένος. Ο Χατζηνικολάου βασανίστηκε απάνθρωπα. Έχοντας δεμένα τα χέρια του αποπειράθηκε να ξεφύγει, όμως τον πυροβόλησαν και τον σκότωσαν.
